سعید و صادق
صادق كرده
فیلمی از ناصر تقوایی کارگردان آبادانی
كارگردان و فيلمنامه‌نويس: ناصر تقوايي
مدير فيلمبرداري: نصرت‌اله كني
موسيقي متن: هرمز فرهت
سرپرست گويندگان: سعيد مظفري
عكاس: هادي مشكوه
تهيه كننده: مهدي ميثاقيه
بازيگران: سعيد راد،محمدعلي كشاورز،عزت‌اله انتظامي،
آتش خير،گيتي فروهر،جلال،عزت‌اله رمضاني‌فر
مدت زمان: 110 دقيقه. محصول استوديو ميثاقيه: سياه و سفيد 1351
خلاصة داستان فيلم:
صادق (سعيد راد)، مشهور به صادق كرده، در مسير جادة انديمشك و اهواز با همسرش (آتش خير) قهوه خانه‌اي را اداره مي‌كند. شبي در غياب صادق يكي از دوستان او كه رانندة كاميون است به قهوه خانه مي‌آيد و پس از هتك حرمت از همسر صادق، ناخواسته او را به قتل مي‌رساند.
رئيس پاسگاه (محمدعلي كشاورز) و سرگروهبان ولي خان (عزت‌اله انتظامي) پدر زن صادق، درصدد دستگيري قاتل برمي‌آيند، اما صادق براي گرفتن انتقام از قاتل همسرش كشتار رانندگان كاميون را آغاز مي‌كند.
سي سال حداقل زماني است كه بايد از توليد فيلمي بگذرد تا بتوان به آن عنوان كلاسيك داد. صادق كرده سي و هفت ساله است.
قرارداد ساخت فيلم در تاريخ 24/8/1350 به امضاي مرحوم ميثاقيه مي‌رسد. در سوي ديگر قرارداد، ناصر تقوايي است. وي در مورد ميثاقيه مي‌گويد او يكي از بهترين تهيه كنندگان سينماي ايران در قبل از انقلاب بود. او ميراث عظيمي از پدرش داشت، از همان ابتدا كه به سينما آمد تصميم گرفت فيلم متفاوت بسازد. شب نشيني در جهنم يكي از نخستين فيلم‌هاي قابل توجه سينماي ايران را او توليد كرد. ميثاقيه اظهار تمايل كرد كه من برايش فيلم بسازم، مسعود كيميايي واسطة آشنايي ما شد. ميثاقيه چون به من خيلي اطمينان نداشت نصرت‌اله كني را بعنوان فيلمبردار در اختيار من گذاشت. كني مثل زردين دست امروز با صفر كيلومترها كار مي‌كرد و اشكالات آنها را رفع مي‌كرد.
در يك جلسه من قصة را براي ميثاقيه خواندم و او حتي يك كلمه را نخواست كه پس و پيش شود تقوايي ادامه مي‌دهد،
فيل
م با حادثه شروع مي‌شود بعد از اواسط فيلم حادثه كمرنگ مي‌شود و چيز ديگري از بغلش درمي‌آيد و آن عاطفه است و در اوج فيلم عاطفه است و حادثة ديگر نقش ندارد و من اين را دوست دارم صادق كرده براي من يك فيلم سالم است.
صادق كرده فيلمي است كه بدون تظاهرات روشنفكرانه،روشن و واضح قصه‌اش را مي‌گويد و به سمت فرم و شعار هم نمي‌رود. داستان صادق كرده ملهم از واقعيت است. كارگردان فيلم در عين حال مستندساز خبره‌اي نيز هست اما هيچيك باعث نشده است فيلم از قواعد سينماي داستان‌گو دور نشود.
درونماية جنايي_ پليسي اثر،انگيزة كافي را براي حضور و فعاليت نصرت‌اله كني فراهم مي‌آورد كه جدا از همكاري در آثار كارگردانان جوان در چند فيلم با ساموئل خاچيكيان در اين ژانر تجربه كسب كرده بود.
نوع نگاه فيلمبردار و تفاوت هاي ما هوي نورپردازي در سكانسهاي مختلف و ايجاد حس‌هاي گوناگون توسط نورها وسايه‌ها يا حتي زواياي تابش نور در سكانسهاي خارجي تماماً حاصل ذهنيت از پيش برنامه‌ريزي شده نصرت اله كني در اين فيلم است.
نبايد از نظر دور داشت در تاريخ سينماي ايران چند تن از فيلمبرداران صاحب ديدگاه و فن‌شناس تأثير بسيار ي در سير تكويني سينماي هنري قبل از انقلاب داشته‌اند نصرت اله كني بي شك يكي از آنهاست، يادش گرامي.
در عنوان‌بندي صادق كرده از طراحي صحنه ياد نمي‌شود كه خود گواه اين است كه اين امر خطير بر عهدة ناصر تقوايي بوده است در اين فيلم كه زبان رنگ قاصر است و فقط به دو رنگ سياه و سفيد بسنده شده كار طراحي صحنه بسيار دشوارتر گرديده است.
تقوايي سعي داشته با ايجاد توازن در عناصر تصويري فضايي متناسب با روند قصه را فراهم آورد كه بايد گفت با ذوق هنرمندانه اش به دليل آشنايي با ابزار بياني و تكنيكي سينما توانسته است مسلط و درست گام بردارد.
او با آرايش بسيار ساده دور از هر گونه دروغ و دغلي توانسته فضاي كاملاً منطقي و باور پذيري بسازد.
تقوايي با ظرافت‌هايش چون كادرها را مي شناسد و به واسطة توانش در نقاشي و عكاسي توانسته جاي خالي طراح صحنه را پر كند و به خوبي از ذهن خلاق خودش كمك گرفته و صحنه ها را با بهترين شكل ممكن آرايش كرده و باورپذير ساخته است.
نمي‌توان به فيلم پرداخت و نامي از استاد هرمز فرهت به ميان نياورد فرهت با سواد موسيقيايي كه دارد موسيقي در خور فيلم و داستان آن ساخته است.
اما در خاتمه هم يادي از بازي‌هاي خوب بازيگران فيلم خواهيم داشت . صادق كرده تعدادي از بازيگران صاحب نام تئاتر را در مقابل سعيدراد ، جوان بيست و پنج ساله كه قبل از اينكه فيلم اولش خداحافظ رفيق نمايش داده شود بوسيلة كامران شيردل كارگردان صاحب نام به تقوايي معرفي شده است قرار مي‌دهد.
سعيد راد در مورد بازي خود در صادق كرده مي گويد ناصر تقوايي جزء چند مؤلف سينماي ايران است كه در طول سالهاي تأليف ، سينماي ايران از اعتبار و ياد داده‌هايش فراوان سود برده است . حالا كه بعد از سي سال با تجربه‌تر، تخصصي‌تر و حرفه‌اي‌تر به صادق كرده نگاه مي‌كنم به ياد مي آورم كه اين معمار سينما رنگ رادر فيلم سياه و سفيد برايت رنگ آميزي مي كرد و كوچكترين رقص يك برگ در ضبط مغناطيسي فيلم برايش معنا داشت هر نقشي، هر گامي، هرصدايي و هر طپشي براي گفتن يك عكس را به صورت حساب شده و دقيق مهندسي و پردازش مي‌كرد.
این وبلاگ ادای دینی است به هنرمند و بازیگربرجسته سینمای ایران سعید راد